Utrechtseweg 89a

Utrechtseweg 89a (Bloemenheuvel)

Onderduikers:

• Geen namen bekend

Onderduikgevers:

• Hermanus Petrus Joseph Jansen, huisarts (Bussum, 14 juni 1906), en
• echtgenote Eliza Maria Paulina Jansen-van Pelt (Tilburg, 4 april 1905)

Tijdens de bezetting zes kinderen

Op 25 maart 2022 neemt Bout Mud-Jansen contact op, naar aanleiding van het programma

‘De erfenis’, op RTL4. Daarin kwam het Onderduikboek ter sprake. Bout werd, net als haar vijf broers en zusters, geboren in de villa Bloemenheuvel op Utrechtse weg 89a, waar ze ook haar kinderjaren doorbracht

Haar vader was van 1935 tot 1962 huisarts in Zeist en hij huurde van 1935 tot 1956 de oostelijke kant van de villa van de familie Burger. (Later verhuisde zijn gezin naar Woudenbergseweg 18.)

Uit haar jeugd had Bout Mud-Jansen levendige herinneringen aan de kelder in hun villa. Daarin zat een luik, met daarachter een ondergrondse kruipgang die helemaal van hun deel van de villa naar het souterrain van het gezin Burger liep, tot waar zich de keuken van dat gezin bevond. In die kruipgang waren aan een kant veel dieper onder de grond twee of misschien zelfs wel drie grote ruimtes. Hierin lagen op muf stro allemaal kapotte, bijna verteerde matrassen, met rondom lege flessen, blikjes, oude kranten en ander verpulverd papier: ‘Als kind vonden wij die ruimtes heel spannend en kropen regelmatig via het gangetje naar de Burgers kant van het huis. Vaag herinner ik me de verhalen van mijn ouders over onderduikers die daar gezeten hebben. Ook weet ik dat we een korte tijd een joods dienstmeisje hebben gehad. Verder weet ik dat mijn vader contact had met Dr. Tellegen, die zeer actief was binnen het verzet.’ Dokter Jansen vertelde zijn kinderen dat die kruipgang werd gebruikt wanneer er razzia’s waren voor de Arbeiteinsatz.

Bout Mud-Jansen over het joodse dienstmeisje:

‘*Wat ik nu ga vertellen heb ik zelf van mijn moeder gehoord: ze schaamde zich enorm voor dit verhaal …

Ze had een onderduik joods meisje van 16 jaar in huis, dat meehielp in de huishouding. Op zeker moment betrapte mijn moeder het kind op het nemen van een grote lik van de roomboter die op een schoteltje op de aanrecht klaarstond voor het opbakken van iets. Mijn moeder was uiterst zuinig met die roomboter geweest en ze werd razend toen ze het meisje op heterdaad betrapte. Ze begon enorm te schreeuwen tegen het kind en zei dat ze per direct moest vertrekken. Mijn vader, die spreekuur had, kwam op het geschreeuw van mijn moeder af en wist haar te kalmeren. Terug in de spreekkamer zei een patiënt tegen hem dat alle mensen in de wachtkamer het geschreeuw gehoord hadden en dat iedereen nu wist dat er een joods meisje bij hem in huis was. Daarom werd er dezelfde dag nog gezorgd voor een nieuw onderduikadres voor het meisje. Mijn moeder heeft hier later enorme wroeging over gehad.*’

Over dr. Tellegen vertelde Bouts moeder het volgende:

‘Op een avond werd mijn vader opgebeld door mevrouw Tellegen. Ze vertelde dat haar huis omsingeld werd door SS’ers die gekomen waren om haar man op te pakken. Toon zou op zijn motor terug komen van een vergadering, was nu op weg naar huis en zou langs ons huis op de Utrechtseweg komen. Haar verzoek aan mijn vader was om te proberen hem te waarschuwen. Mijn vader keek uit het raam en zag dat er al enkele Duitsers buiten langs de weg stonden. Hij wilde proberen om op de fiets langs hen te rijden, richting De Bilt, met de smoes dat hij naar een bevalling moest. Mijn moeder heeft hem toen verboden naar buiten te gaan. Ook daarover heeft ze haar leven lang spijt gehad. Ze heeft het na de oorlog opgebiecht aan mw. Tellegen; die had er alle begrip voor en nam haar niks kwalijk.’

Bronnen:

• Mededelingen van Bout Mud-Jansen

1.1. De inrit naar Utrechtseweg 89a en de praktijkruimte van dokter Jansen

1. Utrechtseweg 89a (het rechtergedeelte)

2. Het echtpaar Jansen-van Pelt met vier van hun zes kinderen die allemaal op Bloemenheuvel geboren zijn. Op de achtergrond het bijgebouwtje dat als praktijkruimte dienst deed (april 1940)