Dit bericht beschrijft een adres in Zeist waar tijdens de bezetting een of meerdere joodse onderduikers verbleven. Een overzicht van dergelijke adressen en de daar geregistreerde onderduikers is te vinden via bekende onderduikadressen.

Wie weet meer? Suggesties voor correctie, wijziging en aanvulling kunnen doorgegeven worden via het contactformulier op deze site.

(Nieuw ten opzichte van het Onderduikboek en het Supplement)

Onderduiker:

  • Mozes Verduin, weduwnaar, handelaar in darmen (Amsterdam, 4 maart 1878 – Zeist, 17 juni 1944)
  • Onderduikgevers: de eigenaar en/of de gerant?

Op 17 juni 1944 werd de 66-jarige joodse Amsterdammer Mozes Verduin dood aangetroffen in Hotel Het Wapen van Zeist. Hij was vermoedelijk overleden als gevolg van een hartverlamming. Het was bekend dat Verduin een joodse onderduiker was. Daarom deed men op 21 juni wel aangifte van zijn dood, zodat zijn stoffelijke resten begraven konden worden, maar zijn geld en persoonlijke bezittingen bewaarde men tot na de bevrijding, om ze toen terug te geven aan een van de dochters van Mozes Verduin. De restitutie werd gemeld aan de Zeister gemeentepolitie.

Over de omstandigheden van de onderduik is niets bekend.

Moos (Mozes) Verduin was in 1878 in Amsterdam geboren. Hij was in 1900 getrouwd met Naatje Wertheim, welk huwelijk in 1918 werd ontbonden. Het echtpaar Verduin-Wertheim had toen twee dochters en twee zoons.

Verduin zat in de darmenhandel, in navolging van zijn vader Hartog Meijer Verduin. Op 3 september 1919 verscheen in het Algemeen Handelsblad een merkwaardige advertentie. De NV Darmenhandel H. Sak & Zoon was bij afwezigheid van haar directeur failliet verklaard, op grond van een vordering, die zaakwaarnemer A. Perels zou hebben gekocht van ‘MOZES VERDUIN alias Mevrouw LESGEVER’. Op de bewuste vordering was echter in juli 1919 al beslag gelegd door de NV Nederlandse Slachtproductenhandel en kon daarom niet uitbetaald worden door H. Sak & Zoon die het faillissement gingen aanvechten.

Hoe dat afliep is niet bekend, maar ‘MOZES VERDUIN alias Mevrouw LESGEVER’ hertrouwde in 1921 met Vrouwtje Lesgever. Het echtpaar kreeg twee kinderen die uiteraard aanzienlijk jonger waren dan hun stiefzusters en -broers.

Vrouwtje Verduin-Lesgever stierf onverwacht op 3 februari 1942, waarna haar echtgenoot dus onderdook. Opmerkelijk is dat ook de kinderen uit het eerste huwelijk van Moos Verduin in een aparte advertentie hun diepe leedwezen betuigden.

Van de kinderen uit het eerste huwelijk van Moos Verduin werden ongehuwde zoon Hartog en dochter Margaretha Gobes-Verduin – met haar echtgenoot en twee kinderen – vermoord, evenals hun moeder Naatje Wurms-Wertheim. Zoon Hartog was tweemaal gescheiden uit een gemengd huwelijk, de laatste keer in 1942, wat hem dus fataal werd.

Ongehuwde zoon Willem uit het tweede huwelijk werd ook vermoord.

Twee zusters van Moos Verduin werden vermoord. Van de zeven broers en zusters van Vrouwtje Verduin-Lesgever werd alleen haar gemengd gehuwde zuster Rachel niet vermoord.

Bronnen:

  • Gemeentearchief Zeist, archief gemeentepolitie, toegang 3500, dagrapport 138 van 18 mei 1945
  • wiewaswie
  • Stadsarchief Amsterdam, indexen, archiefkaarten van Mozes Verduin en familieleden
  • Geni, Mozes Verduin
  • Digitaal joods monument, Mozes Verduin en familieleden
  • ITS Arolsen, digitale collecties, Joodse Raad-kaarten voor Mozes Verduin en familieleden
  • www.delpher.nl, oude kranten, advertenties

1. Gezicht op de voor- en rechtergevel van het Hotel ’t Wapen van Zeist (Slotlaan 107) te Zeist (16057, collectie Utrechts archief).

2. Advertentie in De Tijd van 17 oktober 1916

3. Overlijdensadvertentie Mozes Verduin bij gelegenheid van de herbegraving van zijn stoffelijk overschot op 30 september 1946 in Diemen