Sarline Goudsmit

(Zie het Onderduikboek, pagina 96)

In memoriam:

• Sarline Goudsmit, ongehuwd, kantoorbediende (Amsterdam, 17 maart 1906 – Sobibor, 2 juli 1943), bereikte de leeftijd van 37 jaar

Op maandagmiddag 7 juni 1943 attendeert een Duitse schildwacht, die bij het Lyceum op zijn post staat, opperwachtmeester Evert Drost rond drie uur op een vrouw die op de Platolaan loopt. Drost houdt de vrouw staande en controleert haar persoonsbewijs. Dat staat op naam van ‘Deliana Dederica Vollgraff’, geboren op 15 juli 1915 en van beroep ‘juristisch medewerker’. Het persoonsbewijs lijkt een vervalsing en de vrouw moet mee naar het bureau:

‘15 uur Aangehouden op de Platolaan met een vermoedelijk valsch persoonsbewijs:

Deliana Dederica Vollgraff, geb. 15 Juli 1915 te Den Haag, juridisch medewerkster, won. Heerengracht 349hs, Amsterdam.

Geplaatst passantenkamer.

De politie Amsterdam, bureau Singel, telefonisch verzocht een onderzoek te doen instellen. Blijkt een en ander juist te zijn dan kan zij worden heengezonden. E.C.D.’

Na controle van de persoonsgegevens blijkt de verdenking juist te zijn. Bij verhoor op het bureau bekent de vrouw twee uur later dat ze joods is en Sarline Goudsmit heet. Ze is geboren is op 17 maart 1906 in Amsterdam en heeft daar op Molenbeekstraat 37 gewoond. Evert Drost noteert in zijn Duitstalige ambtsbericht, dat Sarline Goudsmit zonder ster rondliep op de Platolaan. Waarom ze daar was, wordt blijkbaar niet onderzocht? Ze wordt in cel 9 geplaatst en de volgende dag om 13.00 uur door Drost naar de Sicherheitspolizei in Amsterdam gebracht*.*

Sarline Goudsmit wordt op 29 juni overgebracht naar Kamp Westerbork – ze is dus meer dan drie weken bij de Sicherheitspolizei geweest? – en moet diezelfde dag nog met de trein naar Sobibor. Daar wordt ze op de dag van aankomst vermoord, op 2 juli 1943.

Haar ouders Nathan en Elsje Goudsmit-Zonligt hebben een dikke maand eerder dezelfde weg moeten gaan. Ze kwamen op 25 mei 1943 aan in Kamp Westerbork en werden meteen op de trein naar Sobibor gezet, waar ook zij op de dag van aankomst werden vermoord.

Er is nog een, eveneens ongehuwde, zuster Sientje die op de zogenaamde Weinreb-lijst staat. Zij komt op 27 november 1943 in Kamp Westerbork en moet dan naar de strafbarak 67 (waarschijnlijk vanwege onderduik). Op 8 februari moet ze op transport naar Auschwitz en daar wordt ze op de dag van aankomst vermoord, op 11 februari 1944.

Voor Molenbeekstraat 27 liggen nu vier struikelstenen voor de leden van het gezin Goudsmit-Zonligt.

-0-0-0-0-

Sarline Goudsmit gebruikte het persoonsbewijs van een ander. De verzetsvrouw Dea (Deliana Dederica) Vollgraff (Den Haag, 15 juli 1915 – 6 maart 2003) was lid van de illegale Parool-groep en had ongetwijfeld haar persoonsbewijs uitgeleend of afgestaan. In een necrologie werd ze ‘een eigenzinnige tante’ genoemd, Dea Vollgraff (1915-2003)’. Ze werd benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Ze bleef ongehuwd.

Bronnen:

• Deze paragraaf is gebaseerd op informatie uit de rapportenboeken van de gemeentepolitie Zeist.
• Nationaal Archief, Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), inventarisnummers 700 II-62533 en BvRC 847/48, E.C. Drost, bevat geen informatie over deze arrestatie
• Gerlof Leistra, ‘Gewone levens, necrologieën van onbekende Nederlanders’, ONE Business BV, 2008, 211-212 (‘Een eigenzinnige tante, Dea Vollgraff (1915-2003)’
• ITS Arolsen, digitale collecties, Joodse Raad-kaart voor Sarline Goudsmit
• Digitaal joods monument, Sarline Goudsmit

1. Joodse Raad-kaart voor Sarline Goudsmit

2. Struikelstenen voor het gezin Goudsmit-Zonligt (website Traces of War)