PC Hooftlaan 10

Vals geregistreerd op dit adres:

• Leo Trepp, student seminarium, godsdienstonderwijzer (Quackenbrück-Duitsland, 1 juli 1921 – 2001)
• ‘Johannes August Maria van Dijk, ongehuwd, kunstschilder (Rotterdam. 11 januari 1922)’
• ‘Dina Johanna van den Nieuwenhuizen, gehuwd (Rotterdam, 12 juli 1912)’
• ‘Nelly Cornelia Eveline Stoltz, ongehuwd, huishoudster (Tjimahi-Nederlands-Indië, 29 mei 1913)’

Bewoners (= mogelijke onderduikgevers?):

• Paulus Wouters, kantoorbediende (Den Haag, 27 januari 1911 – 11 juni 1980), en
• echtgenote Pauline Wouters-Hermann (Edam, 23 december 1911)

Twee kinderen tijdens de bezetting (1937, 1944)

Internet-encyclopedie Wikipedia geeft voor de naam Leo Trepp een beschrijving van het leven van de in Duitsland geboren Amerikaan Leo Trepp (4 maart 1913 – 2 september 2010) die de laatste overlevende rabbi was, die als zodanig in nazi-Duitsland had gewerkt. Hij was na de Reichspogromnacht geïnterneerd in het concentratiekamp Sachsenhausen en daaruit op buitenlandse aandrang vrijgelaten, op voorwaarde dat hij met zijn echtgenote binnen twee weken Duitsland zou verlaten.

Of/in hoeverre de rabbi familie was van de jonge twintiger Leo Trepp die met zijn ouders ook in de weken na die rampzalige nacht van 9 op 10 november 1938 Duitsland ontvluchtte naar Nederland (Amsterdam), is niet bekend. Maar feit was dat Abraham en Clara Trepp-Cohn en hun zoons Leo (1921) en Martin (1926) orthodox-gelovig waren. Leo Trepp werd als godsdienstleraar zelfs voorlopig met een Sperr vrijgesteld van deportatie: ‘docent Amstel 93’ (?).

Leo Trepp dook op enig moment onder. Zijn ouders deden dat niet. Mogelijk rekenden ze er op dat ze een zekere bescherming genoten omdat vader Abraham Trepp een gedecoreerde frontstrijder was uit WO I. Dat leek aanvankelijk ook het geval. Ze werden op 23 maart 1943 ingesloten in Kamp Westerbork en op 20 april op transport naar Theresienstadt gesteld. Zonder hun toen 17-jarige zoon die werkzaam was bij de hoofdsynagoge. De andere zoon, Martin Trepp werd op 18 mei 1943 geïnterneerd in Kamp Westerbork, dezelfde dag nog op transport naar Sobibor gesteld en daar meteen na aankomst vermoord, op 21 mei 1943. De ouders van Leo leken lang veilig in Theresienstadt, maar moesten op 12 oktober 1944 naar Auschwitz. Formeel zijn ze tot op heden vermist.

Oudste zoon Leo was op 4 mei 1943 vals geregistreerd in het bevolkingsregister van Zeist, op het adres PC Hooftlaan 10. Of hij daar werkelijk ondergedoken heeft gezeten, staat niet vast. Waarschijnlijk om donkere haren of een donker uiterlijk te verklaren, was zijn geboorteplaats veranderd van het Duitse Quackenbrück naar Smyrna in Turkije en de namen van zijn ouders in Albertus (in plaats van Abraham) Trepp in Rotterdam en van zijn moeder in ‘Hundi Kutaijir uit Turkije (Clara Trepp-Cohn uit het Duitse Hengstfeld.

Leo Trepp was niet de enige onderduiker die vals geregistreerd werd op PC Hooftlaan 10. Andere personen waren: ‘Johannes August Maria van Dijk’, ‘Dina Johanna van den Nieuwenhuizen’ en ‘Nelly Cornelia Eveline Stoltz’. Een overeenkomst in deze valse registraties is dat ze zijn afgeleid van bestaande identiteiten met soms kleine veranderingen:

• Er was werkelijk een op 11 januari 1912 geboren Rotterdammer met de naam Johannes August Marie van Dijk, en de namen van diens ouders waren ook gebruikt, zij het met een kleine verandering in de achternaam van zijn moeder (Overmans in plaats van Overman).
• Er leefde eveneens een Dina Johanna van den Nieuwenhuizen (Rotterdam, 12 juli 1912), maar in haar geval waren de namen van de ouders volledig vervalst. De achternaam van haar echtgenoot was ook gebruikt, maar verder waren zijn gegevens totaal vervalst.
• Tenslotte kwam ‘Nelly Cornelia Eveline Stoltz’ wel heel dicht in de buurt van de bestaande identiteit Nelly Cornelia Elizabeth Stoltz die ook geboren was op 29 mei 1913 in het Nederlands-Indische Tjimahi. In haar geval waren de namen van haar ouders ook compleet vervalst en was ze ‘bekeerd’ van rooms-katholiek tot Nederlands Hervormd.

Het kwam verder in Zeist niet voor dat vier bestaande identiteiten op één adres werden gebruikt voor de valse registratie van onderduikers, waarvan de identiteit van Leo Trepp de enige was, die direct herleidbaar was tot die van een bestaande joodse onderduikers. Hebben een of meer van deze personen werkelijk ondergedoken gezeten op PC Hooftlaan 10 en waren het alle vier joodse onderduikers?

Opmerkelijk is ook dat de mogelijke onderduikgevers, het echtpaar Wouters-Hermann, vermeld staat op de joodse website www.dutchjewry.org, maar dat blijkt verband te houden met het huwelijk van hun dochter met een joodse man.

Na de bevrijding dook Leo Trepp weer op in Amsterdam. Hij trouwde op 19 december 1945 aldaar met Holocaust-overlevende Sonja Mittwoch (Berlijn, 3 juli 1926), net als hij orthodox-gelovig. Zij, haar ouders en zuster hadden elk een Sperr gehad en waren op zeker moment ondergedoken. Moeder Erna Mittwoch-Bargeboer was gearresteerd en vermoord in Auschwitz.

Het paar Leo en Sonja Trepp-Mittwoch vertrok op 13 september 1946 naar Palestina, in 1950 gevolgd door Julius (en Emilie?) Mittwoch.

In Israël leefde Leo Trepp verder onder de naam Leo Dargan. Naar verluidt, overleed hij in 2001.

Bronnen:

• Gemeentearchief Zeist, 1499-1500, register van illegalen, ‘Johannes August Maria van Dijk’, ‘Dina Johanna van den Nieuwenhuizen’, ‘Nelly Cornelia Eveline Stoltz’, Leo Trepp
• Stadsarchief Amsterdam, indexen, archiefkaarten voor Abraham en Clara Trepp-Cohn, Leo en Martin Trepp, Julius en Sonja Mittwoch
• ITS Arolsen, collecties, Joodse Kaarten voor Abraham en Clara Trepp-Cohn, Leo en Martin Trepp, Julius, Emilie en Sonja Mittwoch
• Digitaal joods monument, Abraham en Clara Trepp-Cohn en Martin Trepp
• Stadsarchief Den Haag, personen, Nelly Cornelia Elizabeth Stoltz
• Stadsarchief Rotterdam, personen, Johannes August Marie van Dijk en Dina Johanna van den Nieuwenhuizen
• Geni, Mittwoch, Trepp
• Zie PC Hooftlaan 10 als niet-bewezen onderduikadres voor mogelijk drie joodse onderduikers
• www.dutchjewry.org, Paulus Wouters en Pauline Wouters-Hermann

1. De valse registratie van Leo Trepp in het bevolkingsregister van Zeist

2. De valse registratie van Dina Johanna van den Nieuwenhuizen in het bevolkingsregister van Zeist

3. De valse registratie van Johannes August Maria van Dijk in het bevolkingsregister van Zeist

4. De valse registratie van Nelly Cornelia Eveline Stoltz in het bevolkingsregister van Zeist

5. Rabbi Leo Trepp (Wikipedia)

6. De Joodse Raadkaart van Leo Trepp