Dit bericht gaat over een of meerdere joodse onderduikers van wie uit publicaties of ontvangen meldingen bekend is, dat zij in Zeist ondergedoken zaten, maar van wie het onderduikadres nog onbekend is. Een overzicht van deze onderduikers is te vinden via adres onbekend.

Wie weet meer? Wie weet op welk adres een of meer onderduikers verbleven, wordt vriendelijk verzocht om contact op te nemen via het contactformulier op deze site.

Onderduiker:

  • Norbert Friedrich Isidor Schwarz, ingenieur (Antwerpen, 18 december 1917 – Den Haag, 6 oktober 1999)

Bert (Norbert Friedrich Isidor) Schwarz studeerde wiskunde aan de Rijksuniversiteit Leiden en natuurkunde aan de Technische Hogeschool in Delft. In Leiden was Schwarz assistent van de fysicus Johan Bernard Ubbink. De twee mannen raakten bevriend door hun samenwerking bij het Kamerlingh-Onnes laboratorium, van zomer 1940 tot november 1941. Schwarz verruilde daarna Leiden met Delft, waar hij afstudeerde.

In september 1942 aanvaardde Bert Schwarz een aanbod van Ubbink om te komen onderduiken in diens woning. Zowel Ubbink als zijn vader, een gepensioneerde dominee, namen tijdens de bezetting meerdere joodse onderduikers op. In november 1943 vertrok Schwarz naar een (nog) niet bekende onderduikplaats in Zeist.

De (genaturaliseerde) ouders van Bert Schwarz werden vermoord in Dachau.

Bert Schwarz werkte na de bevrijding als natuurkundig ingenieur bij Shell, onder meer in Venezuela. Later werd hij een bekende humanist en politicus.

In 1965 werd Schwarz lid van het Humanistisch Verbond, waar hij in 1976 in het hoofdbestuur kwam en tussen 1977 en 1989 vice-voorzitter was. Hij zat ook in het bestuur van de International Humanist and Ethical Union, van Hivos en van het Landelijk Centrum Huwelijkscontacten en andere duurzame man-vrouw relaties.

Vanaf de oprichting D66 in 1966 was Schwarz lid van deze partij. Hij werd eerst lid van de Provinciale Staten van Zuid-Holland en in de jaren 1971-1977 was hij lid van de Eerste Kamer, tot 1973 als voorzitter van de D66-fractie.

In 1976 werd Bert Schwarz waarnemend-voorzitter en daarna van 1977 tot 1981 voorzitter van het College van Bestuur van de Technische Hogeschool Delft.

Bronnen:

  • On June 2, 1996, Yad Vashem recognized Reverend Dr. Johan Gerard Ubbink, his son, Professor Johan Bernard Ubbink, and his daughter-in-law, Solveig Bertha Ubbink-Affourtit, as Righteous Among the Nations.
  • ITS arolsen, Norbert F. Schwartz
  • Wikipedia, Bert Schwartz
  • parlement.com, Bert Schwartz

1. Bert Schwartz op het partijcongres van D66 in Rotterdam, op 3 april 1970 (Wikipedia)