Dit bericht beschrijft een adres in Zeist waar tijdens de bezetting een of meerdere joodse onderduikers verbleven. Een overzicht van dergelijke adressen en de daar geregistreerde onderduikers is te vinden via bekende onderduikadressen.

Wie weet meer? Suggesties voor correctie, wijziging en aanvulling kunnen doorgegeven worden via het contactformulier op deze site.

(Nieuw ten opzichte van het Onderduikboek en het Supplement)

Onderduikers:

  • Freddy Dukker (Amsterdam, 22 januari 1935 – Haarlem of Spaarndam, 14 juli 2019)
  • Noach Polak, inkoper (Rotterdam, 11 oktober 1898 – Johannesburg-Zuid-Afrika, 2 juni 1957)
  • echtgenote Tilly Polak-Weismann (Grimsby-Engeland, 8 november 1905 – Kaapstad-Zuid-Afrika, 29 juli 1985)

Onderduikgevers:

  • Willem Schmidt, gepensioneerd onderwijsinspecteur (Veendam, 4 augustus 1889 – Utrecht, 4 mei 1973);
  • Echtgenote Aagje Schmidt-Vethaak (Zaandam, 30 april 1893 – Zeist, 16 april 1967)
  • Dochter Neeltje Schmidt, ongehuwd (Djokjakarta, Nederlands Indië, 14 februari 1924 – Zuidwolde, 13 november 2002).

Thuiswonende kinderen (zoon-1914, zoon-1916, dochter-1919, zoon-1921 en zoon-1926)

In maart 1944 werd Boulevard 11 gevorderd door de bezetter. Vanuit de gemeente werd geregeld dat het hele gezin Schmidt-Vethaak kon verhuizen naar Kroostweg 11 (anno 2024 33), Huize Nijenheim van de 86-jarige freule Henriette Josina Grothe (Zeist, 2 februari 1858 – Zeist, 14 oktober 1955). Freddy Dukker verhuisde mee. Het grote, vrijstaande pand bood veel ruimte.

Terwijl het echtpaar Schmidt-Vethaak daar woonde, haalden ze ook het joodse echtpaar Noach en Tilly Polak-Weissmann in huis. Dat echtpaar was de onderduik in Zeist begonnen in 1942 op 2e Dorpsstraat 32b, maar was intussen elders in Zeist en in Utrecht ondergedoken geweest. Ze zouden de laatste maanden van de bezetting doorbrengen in Huize Nijenheim op Kroostweg 11.

Volgens Annemiek Bal in ‘Het Zeister verzet’ hield de Raad van Verzet voortaan haar vergaderingen in het nieuwe onderkomen van het echtpaar Schmidt-Vethaak Kroostweg 11, ondanks de aanwezigheid van een ‘Wehrmachtshelferin’ die ook ingekwartierd was in Huize Nijenheim.

Ook doken de echtgenote en zoon van de gearresteerde en later gefusilleerde verzetsman Joop Meijer ook nog onder in Nijenheim.

Bronnen:

  • www.geheugenvanzeist.nl/articles/meijer-oorlogsverhalen/, huisvesting op Kroostweg 33
  • www.vizualism.nl/van-rijkom-zeister-verzet/, idem
  • Annemiek Bal, ‘Het Zeister verzet, de geschiedenis van Zeist in bezettingstijd’, Historische Uitgeverij Rotterdam, 1999, 97
  • Zie het bewezen onderduikadres Tweede Dorpsstraat 32b, over het echtpaar Polak-Weissmann
  • Henk Groenendijk, ‘Een jubileumpenning van de Bijenkorf, Den Haag 1936, En de geschiedenis van zijn ontvanger’, concept-artikel, juni 2024, over het echtpaar Polak-Weissmann

1. Kroostweg 11

2. Het echtpaar Schmidt-Vetrhaak rond 1966

3. Noach Polak