Kersbergenlaan 29, tijdens de bezetting 13

(Nieuw ten opzichte van het Onderduikboek en het Supplement)

Onderduikers (= bewoners):

• Willem Dotsch, verkoopleider (Amsterdam, 14 juli 1910 – Soest, juli 2001)
• echtgenote Betsy Dotsch-Kleerekoper (Amsterdam, 26 oktober 1907 – Hilversum, 12 juli 1990)
• Dochter Nanny Rosalie Dotsch (1937)

Het echtpaar Willem en Betsy Dotsch-Kleerekoper uit Groningen dook onder bij het echtpaar Imthorn-Roskam, dat aan zee een zomerhuisje bezat. Het Zeister echtpaar Samsom-de Boer had het naastliggende huisje. Ze gaven hun buren toestemming om een gang te bouwen tussen de zolderverdiepingen, om een vluchtmogelijkheid te creëren voor het echtpaar Dotsch-Kleerekoper. Verder boden de Samsoms aan: ‘Als de situatie zich voordoet dat jullie weg moeten, dan kunnen jullie altijd bij ons terecht.’

In januari 1943 werd Noordwijk afgesloten en uitgeroepen tot militair terrein, waarna het voor het echtpaar Dotsch te gevaarlijk werd om er te blijven. Op hun vraag aan Anton Samsom of ze bij hem konden onderduiken, luidde het antwoord: ‘Zeg maar wanneer jullie willen komen. Jullie zijn zeer welkom.’

Op een dag in 1942 of 1943 was het zo ver en klopte het echtpaar Dotsch-Kleerekoper aan op Homeruslaan 18 in Zeist. Daar kregen ze de beloofde onderduik. Ze werden in het Zeister bevolkingsregister geregistreerd onder de valse namen ‘Dorst-Koops’.

In juli 1943 besloot het echtpaar Dotsch-Kleerekoper, na zeven maanden onderduik bij het gezin Samsom-de Boer op Homeruslaan 18, te vertrekken. De onderduikgevers verwachtten namelijk hun zevende kind. Op hun valse namen huurden ze een gemeubileerde woning op Kersbergenlaan 13 en brachten daar samen met hun vijfjarige dochter de rest van de bezettingstijd door. De verhuizing werd op de woningkaart in het gemeentehuis keurig geregistreerd, dat wil zeggen onder de naam Willem Drost, in plaats van ‘Willem Dorst’, de valse naam van Willem Dotsch. Volgens die registratie had hij van 9 maart 1943 tot 9 oktober 1943 op Homeruslaan 18 gewoond.

Op Kersbergenlaan 13 woonde in die periode ook de weduwe Hendrika Wilhelmina van der Zee-Engel. Hoewel ze een SS-officier als buurman hadden, zouden er in de laatste twee bezettingsjaren nog verscheidene mensen bij het echtpaar Dotsch-Kleerekoper onderduiken.

Toch leidde het wonen op de Kersbergenlaan op zaterdag 3 februari 1945 nog tot ellende voor het gezin. Na een aanval op vliegveld Soesterberg dropten geallieerde vliegeniers enkele bommen aan de rand van Zeist. Een daarvan kwam terecht op het Griffensteijnseplein. Dochter Nanny Rosalie speelde daar? Het meisje raakte een oog kwijt bij de inslag, waarbij de elders ondergedoken joodse Berend Stibbe omkwam. Nanny’s moeder plaatste als mevrouw ‘Dorst’ een advertentie in De Zeister Courant van 14 februari, waarin ze voor een ziek kindje van zeven jaar een koffergrammofoontje met platen te koop vroeg.

Kersbergenlaan 13 werd tussen 1942-1950 vernummerd tot Kersbergenlaan 29.

Bronnen:

• Reddingsverhaal Yad Vashem voor Antonie en Anna Jantina Samsom-de Boer op 26 november 1982
• Zie het bewezen onderduikadres Homeruslaan 18 (onderduik bij de familie Samsom-de Boer
• www.geheugenvanzeist.nl, ‘Aalten-Samsom, oorlogskind 1940-1945’, De Zeister Courant van 14 februari 1945
• Gemeentearchief Zeist, 1499-1500, register van illegalen, ‘Willem en Elisabeth Dorst-Koops’ en ‘Nanny Rosalie Dorst’; bevolkingsregister; politierapport van 3 februari 1945

1. Kersbergenlaan 29

2. Valse registratie in het bevolkingsregister van Nanny Dotsch

3. Valse registratie van Willem Dotsch in het bevolkingsregister

5. In het dagrapport 3 februari 1945 van de politie van 3 wordt gemeld dat Nanie Dorst (Nanny Dotsch) gewond is geraakt aan haar oog

6. In de Zeister Couran van 14 februari 1945 vraagt mevrouw Dorst (Dotsch) een grammefoon voor haar zieke kind

7. Op een foto in het AD van 25 februari 1978 zit W. Dotsch rechts.