Dit bericht beschrijft een adres in Zeist waar tijdens de bezetting een of meerdere joodse onderduikers verbleven. Een overzicht van dergelijke adressen en de daar geregistreerde onderduikers is te vinden via bekende onderduikadressen.
Wie weet meer? Suggesties voor correctie, wijziging en aanvulling kunnen doorgegeven worden via het contactformulier op deze site.
(Nieuw ten opzichte van het Onderduikboek en het Supplement)
Onderduikster:
- Marianne Levée, pensionhoudster (Amsterdam, 4 juli 1880 – Amsterdam, 12 juni 1975)
Onderduikgevers:
- Gerrit Wit, Nieuwe Niedorp (NH), 26 september 1892 – Zeist, 7 december 1972), en
- echtgenote Hiltje Wit-de Jong (Hoorn, 28 december 1897 – Zeist, 29 juni 1979)
Kinderen (1921, 1926 en 1933)
In het bestand met valse persoonsregistraties in het Zeister gemeentearchief bevindt zich een kaart op naam van Marianne Levee, geboren in Amsterdam op 4 juli 1880. Deze registratie voert naar een bestaande persoon met bijna dezelfde naam en geboortegegevens. Zij werd op 10 februari 1943 in Zeist ingeschreven op het adres Aristoteleslaan 23, afkomstig van het adres Weesperzijde 22 in Amsterdam. Ook dat Amsterdamse adres was juist en zelfs haar beroep – pensionhoudster – klopte.
Haar godsdienst werd genoteerd als HV (?). Wat vervalst was, waren de gegevens van haar ouders ‘Pieter Levée’ (Amsterdam, 1858) en ‘Wilhelmina van der Bilt’ (Aalsmeer, 1855).
Marianne Levée was in werkelijkheid geboren als dochter in het joodse gezin van Michel Hartog Levée, Levee of Levie (1847) en Ester Lobatto (1843). Ze had twee zusters, Sara (1875) en Judith Schoontje (1883), en twee broers, Herman (Hartog) (1877) en Jac (Isaac) (1888). Dankzij haar onderduik zou Marianne Levée de bezetting overleven, maar geen van haar zusters en broers zou de oorlog overleven, evenmin als hun partners (een kind overleefde).
Of Marianne Levée daadwerkelijk eerst ondergedoken heeft gezeten op Aristoteleslaan 23 is niet bekend, maar ze verbleef tijdens de bezetting wel in Zeist. Dat wordt bevestigd door Simon Wit (1933) die met zijn ouderlijke gezin tijdens de bezetting op Jacob Catslaan 17 woonde. In zijn herinnering kwam ‘tante Marianne Levee’ duidelijk voor als onderduikster van zijn ouders.
Het gezin Wit-De Jong had zich in het najaar van 1930 op dat adres gevestigd, vanuit Soest.
Marianne Levée kwam uit een gegoede joodse familie in Amsterdam. Haar broer Hartog was diamanthandelaar in België en haar broer Jac Levée dreef bijvoorbeeld de NV Jac. Levée’s fabriek van en groothandel in meubelen op Kattenburg. Op 2 september 1940 vielen loodsen van het bedrijf ten prooi aan een grote brand. Na de bevrijding handelde Marianne Levée, als enig overgeblevene uit haar ouderlijke gezin, de zaken af van het bedrijf.
Jarenlang woonde ze samen met haar nicht Luise Busnach-Chmielewski op Oude Gravelandseweg 3 in Bussum. Ze overleed in 1975 in het joodse verzorgingshuis Beth Shalom in Amsterdam, 95 jaar oud.
Bronnen:
- Mededelingen van Simon en Simone Wit
- Stadsarchief Amsterdam, indexen, archiefkaart Marianne Levee; oud bevolkingsregister, gezin Levie-Lobatto
- Gemeentearchief Zeist, 1499-1500, register van illegalen, Marianne Levée
- Oude kranten (www.delpher.nl)
1. Jacob Catslaan 17
2. Marianne Levee
3. Valse registratie van Marianne Levée
4. Het overlijdensbericht van Marianne Levee in het Parool van 14 juni 1975
5. Gerrit en Hiltje Wit-de Jong
6. Het gezin Wit-de Jong