Tijdens de bezetting werden in Zeist meer dan 900 personen met valse gegevens opgenomen in het lokale bevolkingsregister, vooral joodse onderduikers en onderduikers voor de Arbeitseinsatz. Dit bericht beschrijft een adres waarvoor een of meer valse registraties herleid konden worden tot de werkelijke identiteit van joodse personen. Een overzicht van alle adressen en onderduikers is te vinden via valse registraties van bekende onderduikers.
Het staat niet vast dat de betrokken personen werkelijk op de genoemde adressen ondergedoken zaten.
Wie weet meer? Wie iets meer weet over dit adres en/of de genoemde onderduikers wordt vriendelijk verzocht om contact op te nemen via het contactformulier op deze site.
(Zie Supplement, pagina’s 132-133)
Valse registraties op dit adres voor:
- Heiman Maurits van der Velde, koopman (Medemblik, 14 maart 1901 – Apeldoorn, 2 februari 1949)
- echtgenote Rebekka van der Velde-van der Kaars (Utrecht, 2 juli 1907 – Ontario, 1993)
- dochter Betty van der Velde (gegevens nog niet bekend)
- Zoon René Salomon van der Velde (idem)
Bewoners (= onderduikgevers?):
- Marius Louis van Teunenbroek, stukadoor (Rotterdam, 14 juli 1890 – Zeist, 5 januari 1963), en
- echtgenote Johanna Suzanne van Teunenbroek-van der Sluijs (Rockanje, 20 oktober 1896 – onbekend)
Tijdens de bezetting een dochter (1924)
Op 14 november 2020 bestelde Frits Koster het boek. Zijn adres Amalia van Solmslaan 3 bleek op de lijst van valse persoonsregistraties te staan. De werkelijke identiteit van de geregistreerden was nog niet achterhaald. Het ging om het echtpaar ‘Sipprianus Hendrikus Johannes en Petronella Wilhelmina Diederika Hendrikse-Balk met dochter Elizabeth (1933) en zoon Pieter (1935)’. De gegevens waren zo verhaspeld, dat er geen onderzoek mogelijk leek. Maar de boekbestelling was toch aanleiding voor een nieuwe blik.
Daarbij viel de joodse voornaam van de vader van ‘Sipprianus Hendrikse’ op: ‘Emanuel’, geboren op 26 januari 1867 in Medemblik. Deze persoon was vrij snel te relateren aan Emanuel van der Velde, vleeshouwer en geboren op 26 januari 1866 in Medemblik. Die was getrouwd met Betje Akker, wat weer goed matcht met ‘Elisabeth Akkerman’.
Als naam van de moeder van ‘Petronella Hendrikse-Balk’ was ‘Reine van der Kaas’ genoteerd.
Daarmee is de identiteit van de gezinsleden met de valse persoonskaarten eenvoudig vast te stellen. Emanuel van der Velde had namelijk een zoon Heiman Maurits die getrouwd was met Rebekka van der Kaars (haar moeder heette Reina Abraham Cohen). Hun kinderen waren Betty en René Salomon. Geen twijfel mogelijk.
Of dit joodse gezin werkelijk op Amalia van Solmslaan 3 ondergedoken heeft gezeten, is nog niet bevestigd. Maar ze werden door illegaal werkers op het Zeister gemeentehuis dus wel aan valse persoonsbewijzen geholpen. En kleinzoon Tobias de Neef van het echtpaar Van Teunenbroek-van der Sluijs herinnert zich dat zijn moeder ooit vertelde over joodse onderduikers bij haar ouders. Die hadden echter al snel weer weggemoeten in verband met dreigend gevaar. Het gezin Van der Velde-van der Kaars? Dat gezin overleefde de bezetting.
Op Twitter herdenkt de Canadees-Amerikaanse actrice, producer en schrijfster Nadine van der Velde haar vader René Salomon van der Velde:
‘In memory of my father Rene Salomon van der Velde and those in my family who suffered, were tormented, tortured and murdered, and who were forever silenced I vow to
Het echtpaar Teunenbroek-van der Sluijs had al eerder joodse inwoning gehad, maar dat was nog geen onderduik. Vanaf eind oktober 1940 verbleef Elsa Horwitz-Norden bij hen, maar op de woningkaart voor Amalia van Solmslaan 3 werd een jaar later aangetekend dat ze vertrokken was, ‘Vertrokken, Onbekend Waarheen’ (VOW). Ze dook onder op Panweg 56 (toen 38), bij de weduwe Anna Brandwijk-van den Berg, de weduwe van de prominente Zeistenaar Dirk Brandwijk. Hun schoonzoon Frans Viola gaf op Professor Lorentzlaan 165 onderduik aan de broer en de zoon van Elsa Horwitz-Norden. Mogelijk was er zo een connectie tussen het echtpaar Teunenbroek-van der Sluijs en andere jodenhelpers in Zeist.
Bronnen:
- Gemeentearchief Zeist, woningkaart Amalia van Solmslaan 3; 1499-1500, register van illegalen, ‘Sipprianus Hendrikus Johannes en Petronella Wilhelmina Diederika Hendrikse-Balk’, ‘Elizabeth Hendrikse’, ‘Pieter Hendrikse’
- Mededelingen van Tobias de Neef
- twitter.com, NadinevdVelde
- Wikipedia, Nadine van der Velde
- Zie de bewezen onderduikadressen Panweg 56 en Professor Lorentzlaan 165
1. Amalia van Solmslaan 3
2. De valse registratie van Heiman Maurits van der Velde in het bevolkingsregister van Zeist
3. De valse registratie van Rebekka van der Velde-van der Kaars in het bevolkingsregister van Zeist
4. De valse registratie van Betty van der Velde in het bevolkingsregister van Zeist
5. De valse registratie van René Salomon van der Velde in het bevolkingsregister van Zeist